«Μακαρονάς», «Σακαλής», «Γιάνναρος», «Αχερένιος», «Νεκρός» ή ο θάνατος μιας εποχής
Το λαϊκό αποκριάτικο έθιμο του «Μακαρονά», κρίκος και αυτό στη γερή –κάποτε– αλυσίδα των χιακών αγροτικών δρώμενων, αποκαλύπτει, μέσα από την αδιάλειπτη διεξαγωγή του σε ορισμένα χωριά ή τη σποραδική εκτέλεσή του και την οριστική εγκατάλειψή του στα περισσότερα, αυτό που εύκολα μπορεί κανείς να διαπιστώσει τόσο στα ληξιαρχεία, όσο και στον κατοικημένο χώρο της χιακής υπαίθρου: την αδιάκοπη, δηλαδή, συνομιλία του παρελθόντος και του παρόντος, του απόντος και του ζωντανού στοιχείου.
Αυτή η συνομιλία, όμως, του «άλλοτε» και του «τώρα», στις μέρες μας, εγκαθιδρύει «άλλα» έθιμα σχεδόν, σε χωριά «άλλα», τα οποία, ως προς τη φυσιογνωμία τους, δεν είναι τελικά -κατά τη διάρκεια κάθε τέτοιας εθιμικής επιβίωσης- ούτε τα αλλοτινά, τα ακμάζοντα ως προς τις οικονομικές και κοινωνικές σχέσεις τους, αλλά ούτε και τα σημερινά, τα σημαδεμένα στην καθημερινότητά τους από την πληθυσμιακή αποψίλωση και την ολοφάνερη ερημία…